‘İnşalar’ Kateqoriyası üçün Arxiv

Hansı peşə daha yaxşıdır

Dərc edildi: 8 Aprel 2012 / İnşalar

Məktəb illərinin başa çatması gənclər üçün yeni həyatın başlanması deməkdir. Sərbəst həyata atılan gənclərin qarşısında çoxlu sayda yollar açılır. Kimi əvvəlcədən müəyyənləşdirdiyi ali məktəbin qapısını döyür, kimi birbaşa istehsalata, inşaat meydançasına yollanır. Gənclər gələcək peşələrini seçərkən, adətən, özlərindən böyüklərlə, ilk növbədə də valideynləri ilə məsləhətləşirlər. Bu da təbiidir. Yaşlı nəslin böyük həyat təcrübəsi var və onlar sabahın qurucularına öz seçimlərində yanılmamaları üçün dəyərli məsləhətlər verirlər.   Mənim qənaətimə görə gənclərin hansı peşəni seçmələrinin elə bir ciddi fərqi yoxdur. Hər peşənin, hər sənətin öz gözəlliyi var. Əsas odur ki, seçdiyin peşəyə qəlbən bağlı olasan, onun sirlərini öyrənəsən, bütün incəliklərinə yiyələnəsən. Yalnız bu halda seçdiyin sənətlə cəmiyyətdə nüfuz, hörmət qazana biləsən.  Məndə artıq öz seçimimi etmişəm. Bizim ailəmiz həkimlər ailəsi kimi tanınır. Babam məhşur cərrahdır. Anam uşaq poliklinikasında göz həkimi işləyir. Qardaşım Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin sonuncu kurs tələbəsidir. Mən də ailəmizin ənənəsini davam etdirməyə və həkim olmağı qərarlaşdırmışam. Açığı, məndə bu beşəyə marağı babam oyadıb. O məni bir neçə dəfə işlədiyi xəstəxanaya aparıb. İlk dəfə babamın ağ xalatlı dostları ilə tanış olanda çox həyəcanlı idim. Onlar xəstələrlə nəvazişlə davranırdılar. Babam da yanına gələn xəstələrin dərdlərinə qəlbən şərik olur, onları səbrlə dinləyir və dəyərli məsləhətlər verir. Hər cərrahiyə əməliyyatını aparan zaman babam narahat anlar yaşayır. Uğurlu keçən əməliyyatdan sonra isə babam özünü çox xöşbəxt hiss edir.  Ailəmizin ünvanına tez-tez Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən anamın və babamın keçmiş xəstələrindən məktublar gəlir. Sağalıb gümrah halda öz ailələrinin, uşaqlarının yanına qayıdan insanlar onlara ikinci həyat bəxş etdiklərinə görə anama və babama ən səmimi duyğularını çatdırırlar.  Göründüyü kimi, həkimlik çox nəcib, hamıya gərək olan peşədir. Ancaq mən başa düşürəm ki, bu peşə nəcib olduğu qədər də məsuliyyətlidir. Axı söhbət insan taleyindən gedir. Hansısa bir səhv, ehtiyatsızlıq böyük faciəyə səbəb ola bilər. Buna görə də həkim elmin sirlərinə mükəmməl yiyələnməli, müasir tibb cihazları ilə işləməyi bacarmalı, ən əsası da öz məsuliyyətini heç vaxt yaddan çıxarmamalıdır. Mən də dərslərimi “əla” qiymətlərlə oxumağa çalışıram, tibbə aid çoxlu əlavə ədəbiyyat mütaliə edirəm.

Müstəqil Azərbaycan

Dərc edildi: 8 Aprel 2012 / İnşalar

Müstəqil yaşamaq,taleyinin sahibi olmaq,öz dövlətini qurmaq hər bir xalqın arzusudur.Azərbaycan xalqı da həmişə bu istəklə yaşamışdır.Tarixdə zaman-zaman müxtəlif adlar altında müstəqil Azərbaycan dövlətləri mövcud olmuşdur.Buna misal kimi müxtəlif dövrlərdə tarixi Azərbaycan torpaqlarında yaradılmış Şirvanşahlar, Eldəgizlər, Ağqoyunlu, Qaraqoyunlu, Səfəvilər dövlətlərinin adını çəkə bilərik.Şah İsmayıl Xətainin dövründə Səfəvilər dövləti bütün Azərbaycan torpaqlarını birləşdirirdi və Azərbaycan dili dövlət dili səviyyəsinə yüksəldilmişdi.  Xalqımız ötən yüzillikdə iki dəfə dövlət müstəqilliyi qazanmışdı.1918-ci ildə Azərbaycanda bütün islam dünyasında ilk demokratik respublika qurulmuşdur.Lakin bu respubilikanın ömrü qısa oldu.Belə ki, xarici müdaxilə, daxili çəkişmələr və digər amillər üzündən Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyəti az vaxtdan – cəmi 23 aydan sonra süqut etdi.Ötən əsrin son onilliyinədək davam edən sovet hakimiyyəti illərində xalqımız dövlət müstəqilliyindən məhrum qalsa da, respubilikanın iqtisadiyyatını, elmini, mədəniyyətini inkişaf etdirmiş və müstəqillik üçün lazımı əsaslar yaratmışdır.  Ötən əsrin sonlarında xalqımıza yenidən dövlət müstəqilliyinə qovuşmaq səadəti nəsib oldu.Sovet İttifaqı dağildıqdan sonra 1991-ci il oktyabrın 18-də respublikanın qanunvericilik orqanı parlament Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı qəbul etdi və bununla da respublikamızın müstəqilliyi bərpa olundu.  Həmin vaxtdan bəri xalqımız azad yaşayır,öz milli dövlətini möhkəmlədərək inkişaf etdirir. Qısa müddətdə müstəqil Azərbaycan siyasi, sosial-iqtisadi, mədəni sahələrdə böyük nailiyyətlər qazanmışdır. Respubilikamızda dövlət müstəqilliyinin bütün atributları bərqərar edilmişdir.Dövlət gerbi, himn, üçrəngli bayraq müstəqil dövlətimizin rəmzləridir. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası qəbul olunub.Respubilikamızda dövlət quruculuğunun əsasları bu Konstitusiya ilə təsbit olunub. Konstitusiyamıza əsasən,Azərbaycan demokratik, hüquqi, dünyəvi bir dövlətdir və ölkədə hakimiyyətin yeganə mənbəyi xalqdır.Müstəqil Azərbaycanın həyatında başqa bir əlamətdar hadisə 1994-cü ilin əvvəlində baş vermişdir – milli valyutamız manatdan ölkədə yeganə ödəniş vasitəsi kimi istifadə olunmağa başlanılmışdır. Bütün bunların sayəsində respubilikamızda həyat dəyişir, insanların rifah halı yaxşılaşır, yeni-yeni sosial layihələr həyata keçirilir, paytaxda, bölgələrdə genişmiqyaslı tikinti-abadlıq işləri aparılır.Yeni tikilən göydələnlər, nəhəng körpülər, rahat yollar müstəqil Azərbaycanın getdikcə artan iqtisadi qüdrətindən xəbər verir.  Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi xalqımızın tarixi nailiyyətidir.Müstəqil dövlətimizin qədrini bilmək, onu qorumaq, inkişafına əlimizdən gələn köməyi, göstərmək hər birimizin müqəddəs borcudur.

Xocalı faciəsini unutmuruq

Dərc edildi: 8 Aprel 2012 / İnşalar

26 fevral 1992-ci il. Quşbaşı qar yağan sərt qış gecəsi. O gecə dəhşət yaşadı Xocalı. Elə bir dəhşət ki, hələ yer üzü belə müsibət, belə vəhşilik görməmişdi. Evlərə-eşiklərə od vuruldu, torpaq qana qərq edildi o gecə. Düşmən rəhm diləyən qocaya, xəstəyə, qadına aman vermədi. Uşaqlar valideynlərinin gözləri qarşısında xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilirdilər. Xocalının neçə-neçə qeyrətli oğulu erməni dığalarının qəbirləri üstündə qurbanlıq kəsildilər. Qız-gəlinlər əsir alındılar. Aramsız güllə yağışından qurtulub ayağı yalın, başı açıq halda meşələrə, dağlara üz tutanların çoxusu yolda dondu, qar uçqunlarına düşdü. O gecə hara gedəcəyini, kimdən imdad diləyəcəyini bilməyən uşaqların doğmalarının meyidləri arasında caş-baş halda vurnuxmalarını, ətrafda nə baş verdiyindən xəbərsiz körpənin gözlərini həyata əbədilik yummuş ananın buz kimi soyuq döşlərini əmməsini göz önünə gətirin…  Həmin gecə Xocalı sakinlərinin üzləşdikləri müsibətlərin hansı birini deyəsən, hansı birini yazasan? Qələm acizdir bu vəhşilikləri təsvir  etməkdə. Şəhərin 800-dən artıq sakininin həyatına son qoyuldu bir gecənin içində. 6 ailə tamam məhv edildi, 1277 nəfər gotürüldü, yüzlərcə soydaşımız bu və ya digər dərəcədə bədən xəsarəti aldı. Tarixin hələ indiyədək şahidi olmadığı bu müsibət ancaq insanlığını, mərhəmət hissini itirən vəhşi ermənilər törədə bilərdilər. Onlar Xankəndində qərar tutmuş keçmiş sovet ordusuna məxsus hərbi hisslərin, ələlxüsus da 366-cı alayın iştirakı ilə dinc insanların üstünə hücum çəkdilər və əslində soyqırım törədərək bir şəhəri yer üzündən tamam sildilər. Ermənilər törətdikləri vəhşilikləri heç nə ilə müqayisə etmək mümkün deyil. Onlar öz bədnam hərəkətləri ilə tarixdən tanıdığımız ən qəddar hökmdarların zülmkarlığını belə kölgədə qoydular. Bu vəhşiliklər həmişə, hər yerdə özlərini “məzlum, yazıq, türklərin təqiblərinə məruz qalan bir xalq” kimi təqdim edən ermənilər xislətini, iç üzünü açıb bütün dünyaya göstərdi.  Ölkəmizin paytaxtı Bakıda Xocalı qurbanlarının xatirəsinə bir abidə ucalır. Abidə rəmzi məna daşıyır.Burada arzuları gözündə qalan balasını başı üstünə qaldıran ananın fəryadı təsvir olunub. Bu Vətən rəmzi olan ananın öz övladlarına qarşı sevgisinin bir nümunəsidir.

Ana haqqı – Tanrı haqqı – 2

Dərc edildi: 8 Aprel 2012 / İnşalar

Ana! Hər dəfə bu sözü tələffüz edəndə sonsuz qürur duyuram, qəlbim fərəhdən genişlənir. Bu, sadə bir söz olsa da, məna tutumu çox zəngindir. Bu sözlə Yer üzündə ən mehriban və munis, ən böyük və əzəmətli varlıq olan anamıza xitab edirik.  Məşhur şairlər, filosoflar ana haqqında bir-birindən gözəl təşbehlər işlətmişlər. Anaların şərəfinə çoxlu şeirlər yazılıb, mahnılar bəstələnib. “Ana qəlbi möcüzələr xəzinəsidir”, “Ananın məsuliyyəti böyük, vəzifəsi müqqəddəsdir”, “Analar böyük vəzifələrini yerinə yetirdikdə heç bir əvəz almaq fikrində olmurlar” …  Ancaq bu ifadələrdən hər biri nə qədər gözəl səslənsə də, onlardan hər birinin məna yükü nə qədər dərin olsa da, ananın əzəmətini, ucalığını, həyatımızdakı rolunu bütün dolğunluğu ilə tam əks etdirmir. Ana əlçatmaz zirvədə dayanır. Böyük Azərbaycan yazıçısı M.S.Ordubadi bunun təsdiqi kimi yazmışdır: “Ana! Dünyada sənin müqəddəsliyini təyin edə biləcək hələ heç bir ölçü yoxdur, sənin əzəmətini təsvir edə biləcək hələ heç bir kitab yazılmayıb”. Biz “Ana Vətən” deyib ananı havasını udduğumuz, çörəyini yediyimiz, üstündə gəzdiyimiz Vətənə, “Ana dilim” deyib ruhumuzun ifadəsi, varlığımızın təsdiqi olan doğma dilimizə bərabər tuturuq. Bir də ana uca Tanrı ilə müqayisə olunur. “Ana haqqı – Tanrı haqqı” deyib müdriklər. Tanrı yeri-göyü yoxdan xəlq edib,bəşər övladı isə ana bətnində dünyaya göz açır. Bir mahnıda səsləndiyi kimi: Ana, sən həyat verdin mənə…  Lakin ana öz övladına yalnız həyat vermir, həm в, min bir çətinliyə qatlaşaraq onu böyüdür. Övladı boya-başa çatanadək ananın çəkdiyi əzab-əziyyəti heç nə ilə müqayisə etmək mümkün deyil. Beşik başında keşik çəkib səhəri gözlərində açan da, biz çətinliyə düşəndə şam kimi əriyən də, böyüdükcə boyumuza baxıb qürrələnən də anadır. Ana təbiətcə zərif məxluq olsa da, mən onu öz balası yolunda göstərdiyi fədakarlıqlara görə qartala bənzədirəm. Həmişə məğrur, qorxmaz, həmişə yüksəklikdə uçan qartala. O, övladını təhlükələrdən qartal şücaəti ilə qorumağa hazırdır, hətta lazım gəlsə, düşmən üstünə şığımaqdan belə çəkinməz.  Hər birimizin gələcək həyat yolunun müəyyənləşməsində də ananın rolu əvəzsizdir. Biz ilk tərbiyəni ondan alırıq. Ananın şəxsi nümunəsi, verdiyi öyüd-nəsihətlər dünyagörüşümüzün formalaşmasında mühüm rol oynayır.  Mən anam barəsində tez-tez fikirləşirəm. Hər dəfə onun mehriban, nurlu çöhrəsini gözlərim önündə canlandıranda gələcəyə daha nikbin nəzərlərlə baxıram. Eyni zamanda anamın qarşısında borcumu da yaddan çıxarmıram. Öz-özümü sorğu-suala tuturam: Mən anamı necə sevindirə, necə xöşbəxt edə bilərəm? Bəzən xəyal məni uzaqlara aparır, könlümdən anama dünyada ən bahalı hədiyyə almaq, onu bütün işlərdən azad etmək istəyi keçir. Bir dəfə arzumu anamın özünə də bildirdim. Onun sifətinin necə işıqlandığını hiss etdim, dodaqlarında təbəssüm oyandı. Nəvazişli əlləri ilə başımı sığal çəkib dedi: – Mənim bahalı hədiyyəyə ehtiyacım yoxdur. Ana üçün ən böyük hədiyyə övladının düzgün yol tutması, tərbiyəli olması, dərslərini yaxşı oxuması, müəllimlərinin hörmətini qazanmasıdır.  Anamın bu sözləri qulaqlarımda həmişəlik həkk olunub. Buna görə də dərslərimə səylə hazırlaşıram. Hər dəfə dərslərimdən “əla” qiymət alanda bunu anam üçün ən yaxşı hədiyyə sanıram.

Dostluq qırılmaz zəncirdir

Dərc edildi: 8 Aprel 2012 / İnşalar

Dostluğun qırılmaz zəncirlə müqayisə edilməsi təsadüfi deyildir. Həqiqətən də, səmimi, möhkəm dostluq hisslərini heç nə ilə sarsıtmaq mümkün deyildir. İnsanlar arasında hər xoş münasibəti dostluq adlandırmaq olmaz. Həqiqi dostluq illərin sınağından çıxır, bərkdə-boşda, həyatın enişli-yoxuşlu yollarında sınanılır. Əsl dostluq insanlar arasında münasibətlərin uca zirvəsidir. Əgər sən dostluğu yüksək qiymətləndirirsənsə, gərək dostun sandığın şəxsin yolunda hər bir çətinliyə dözməyi bacarasan, sirlərini ondan gizlətməyəsən, heç vaxt yalan danışmayasan. Nahaq deməyiblər ki, dost-dosta tən gərək, tən olmasa, gen gərək.  Dostu olmaq böyük xöşbəxtlikdir.Kimin çox dostu varsa, o, həyatda daha inamlı olur, üzləşdiyi problemləri asanlıqla dəf edir. Adətən, çoxlu dostu olan şəxsi qollu-budaqlı ağaca bənzədirlər. Bu ağac təbiətin şıltaqlıqlarına asanlıqla dözür, onun insanlara daha böyük faydası dəyir.  Mən “Dostluq nədir?” sualı ətrafında tez-tez düşünürəm. Mənim qənaətimə görə dostluq-fədakarlıq deməkdir. Asan günün dostluğu vaxtsız açan çiçəyə bənzəyir – onu şaxta, qar vurub soldurur. Çətinliklərdə bərkiyən dostluq isə uzunömürlü olur. “Uzaq Sahillərdə” filmini yada salaq. Zənnimcə filmin qəhrəmanları Mehdi ilə Veselin arasında yaranan münasibətlər “Dostluq Nədir?” sualının konkret cavabıdır. Onlar müharibənin odlu-alovlu yollarını birlikdə keçmiş, aralarında əsl dostluq münasibətləri yaranmışdır.  Hamı kimi mənim də çoxlu dostlarım var. Onların əksəriyyəti mənimlə eyni sinifdə oxuyurlar. Bizim aramızda qarşılıqlı səmimiyyət və hörmət hökm sürür. Heç vaxt bir-birimizin xətrinə dəymirik. Biz, boş vaxtlarımızda bir yerə yığışır, müxtəlif məsələləri müzakirə edirik. Eyni zamanda bir-birimizə asanlıqla güzəştə getməyi  də bacarırıq. Biz adatən dərslərimizi də bir yerdə hazırlayırıq. Bu bizə dərslərimizdən yüksək qiymət almağa böyük təsir göstərir. Müəllimlərimiz də onların zəhmətini itirmədiyimizə görə bizimlə fəxr edirlər.  Belə bir deyim var. “Hər şeyin təzəsi, dostun köhnəsi”. Mən də məktəb illərində qazandığım dostlarımla fəxr edir və onları qorumağa çalışıram. Mənim ən şirin xatirələrim dostlarımla keçirdiyim anlarla bağlıdır. Mən özlüyümdə qəti şəkildə müəyyənləşdirmişəm: Həyatımda dostlarımı heç vaxt heç nə ilə və heç kimlə əvəz etmək olmayacaq.


Xalqımızın qəlb şairi, gözəl və nəcib duyğular şairi M.Müşfiq ürək titrədən misralarını başlıq kimi yazaraq fikirləşirəm. Gözlərim qarşısında Azərbaycanın qanlı-qadalı tarixi keçmişi canlanır. Bu iki misrada Azərbaycan övladlarının tarixi qəhrəmanlıq ruhu, vətən qarşısında borcu, amalı çox məharətlə əks olunsa da, bu mənanı açmaq böyük ustalıq tələb edir. Buna mənim gücüm çatmır. Axı kiçik bir yazıya böyük bir ürəyi – Azərbaycanı necə yerləşdirim?

 

Azərbaycan! Doğma yurdum, doğma vətənim! Ürək sözlərimi sənə xitabən yazmaq istəyirəm. Tarixinin hansı səhifəsini vərəqləyim? Bəlkə, dünyada üçüncü tapıntı sayılan ən qədim yaşayış məskənindən – Azıx mağarasından söhbət açım? Bəlkə də, od, atəş övladları- Qorqud övladları yaradıb bu mağaranı?

 

Bəlkə, dünyaya sahib olmaq iddiası ilə yürüş keçirən Əmir Teymura göz dağı olan Əlincə qalasının aslan ürəkli igidlərindən söz açım? Yox, qoy elə qoç Koroğlunudan, igid Nəbidən, qəhrəman Həcərdən danışaq. Qəlbimdə Babəkin harayını eşidirəm. Azərbaycanı vahid bayraq altında birləşdirməyə çalışan şah babamızın- Şah İsmayıl Xətainin səsi qulağıma gəlir. Elə bil haradansa  həzin bir nəğmə axıb qəlbimdə dolur:

Azərbyacan! Elim, obam, məskənim.

Könlüm bu torpağın sorağındadır.

Əsl qəhrəmanlar, əsl igidlər

Doğma Azərbaycan torpağındadır.

Birdirmi, ondurmu, yüzdürmü qəhrəmanlıqlarla dolu səhifələrin, anam Azərbaycan?!

 

Son dövr hadisələri, zorla cəlb edildiyimiz Qarabağ savaşı göstərdi ki, Azərbaycan övladları indi də hər cür qəhrəmanlıq göstərməyə, Vətənin şöhrətini ucaltmağa qadirdirlər. 1988-ci ildən bəri azğın düşmənlərə sinə gərib dayanan oğul və qızlarımız sübut etdilər ki, Vətən həmişə Vətəndir. Vətəni vətənləşdirən onun qeyrətli və cəsur övladları yeyib nankor çıxanlar, düşmən qarşısından qaçan  fərarilər də mövcuddur. Elə Koroğlu zamanında da Keçəl Həmzələr olub. Lakin Vətənin tarixini yazan keçəl Həmzələr yox, qoç Koroğlular olur. Azərbaycan yenə də öz qəhrəman övladları ilə fəxr edə bilər.

 

“Torpaq – uğrunda ölən varsa Vətəndir!” – deyirlər. Şəhidlər xiyabanında uyuyan igidlərimiz – ölümü ilə ölümsüzlüyə qovuşanlar bu deyimi daha parlaq şəkildə sübuta yetirdilər. Vətən anadır və bu ananın xoş günü naminə canını qurban verənlər ən xoşbəxt insanlardır.

Odlar yurdu – Azərbaycan!

Canımsan.

Vətənimsən, mənliyimsən.

Qanımsan.

Heysiyyətim, mənliyimsən.

Sevincimsən, şənliyimsən.

Səninlədir yaşayışım,         

Varlığım da.

Yaşayıram qoynunda mən,       

Sənsə – bütün varlığımda.


Bu yazımda ana adının müqəddəsliyi haqqında söhbət açmaq istəyirəm. Bu adın özündə o qədər məğrurluq, əzəmət var ki hisslərim təlatümə gəlir, damarlarımda qanım coşur, ağır bir imtahan qarşısında olan kimi dərin məsuliyyət duyuram. Bu nəhəng qüvvənin qarşısında biz həmişə bas əyirik, ona səcdə edirik. Ana müqəddəsdir, ana ülvidir, ana əzizdir.

Belimin sütunu, gözümün  nuru

Aydan aridir o sudan da duru

Canimin atəsi,odu,qururu

Həyat ciragimin yagidir ana

Ana! Mehriban, doğma varlıq! Biz övladlar səndən gözlərinin işığını, gəncliyinin təravətini alırıq. Biz böyüdükcə sən qocalırsan, ay ana! Saçlarına dən düşür, mehriban çöhrəndə qırışlar yaranır. Bu qırışlar bizim yolumuzda çəkdiyin iztirab və həyəcanlarının izidir.

Gözümün nuru, canım ana!

Böyütdün sən bizi yana-yana

Qədrini el bilir

ətrini gül bilir

saçının ağına, qarasına qurbanam

ömraman əsirin laylasına qurbanam

Körpə ikən ana qayğısına, ana nəvazişinə, ana əllərinin sığalına daha çox ehtiyac hiss edirik. Analarımız ağır dəqiqələrimizin ortağı, yuxusuz gecələrimizin keşikcisidirlər. Mehriban ana əli, ana siğalı bizim ağrılarımızı qiymətli həkim dərmanından daha tez, daha sehrkarlıqla sağaldır. Biz analarımızın qanadlı arzuları, biməz-tükənməz diləkləriyik. Ana arzularının qanadlarında biz səadətli, işıqlı günlərə gedir, dünyanın ən nadir xoşbəxtliklərinə, bəxtiyarlığına yetişirik.

 

Ana! Dünyada sənin ürəyin qədər geniş, sənin məhəbbətin qədər dərin bir məhəbbət təsəvvür etmək çətindir. Bəstəkarlar ürək titrədən mahnılarını, rəssamlar ən təsirli əsərlərini, şairlər ən qiymətli şerlərini sənə həsr edirlər.

 

Dünyada anadan şirin, anadan gözəl, anadan əziz varlıq təsəvvür etmək mümkün deyildir. Biz beşikdə yatdığımız zaman o bizim gələcək həyatımızı düşünür. Soyuq, boran olsa belə biz ananın mehriban və isti qoynunda yuxuya gedirik. Ayağımıza bir tikan batanda sanki ananın ürəyinə ox sancılır, qəlbi göynəyir, ağrımız ürəyinə qəbul edərək onu azaltmağa çalışır.

 

Mənim anam çox mehriban  və ağıllıdır. Mən anamı çox sevirəm. O mənim həyatım, varlığımdır.

Əlimdə olsa da, min bir işlərim,

Ana, yanında bir heç sanaram onu.

Mən qurban edərəm sənə hər şeyi,

Səcdənə gələrəm ömrüm uzunu!


İnsanlar arasındakı ali münasibətlərdən biri xeyirxahlıq və səmimilikdir. Xeyirxahlıq ən yüksək insani keyfiyyətdir. Hər dəfə xeyirxahlıqdan, yaxşılıqdan söz düşəndə böyük şairimiz Səməd Vurğunla bağlı bir epizodu xatırlayıram. Xarici ölkədən vətəninə qayıdan şairi aeroportda qarşılayan ən yaxın dostlarından biri hal-əhvaldan sonra ona belə bir sual verir: “Şair, çox ölkələr gəzib, çox adamlar görübsən, bəs deyə bilərsənmi ki, əsl səadət nədir?” Səməd Vurğun dostuna belə cavab verir: “Dostum, sən bu sualı öz ürəyinə ver! Neçə insan övladının üzünə ürəyinin qapıları açmısan? Neçə insan övladının qolundan tutub ayağa qaldırmısan? Bu dünyada ən böyük nemət insanlıq, insanlığın əsas şərti isə xeyirxahlıqdır. Bu dünyada ancaq yaxşılıq qalacaqdır. Bax, səadət budur!”

 

Böyük şair ürəkdən gələn bu sözlərində qəlbini insanlığa həsr etmiş kamil bir şəxsin könül duyğularını hiss edir, qarşımızda əsl insan görürük. Onun  yaradıcılığı da bu hisslərlə təşəkkül tapmış, insanlıq və xeyirxahlıq lirikası kimi meydana çıxmışdır.

Deyirəm ki, rast gəldiyim bir uşaq

Ata desin, ata bilsin məni görəndə.

Kim istəməz yıxılanın dayağı olmaq?

Kim sevinməz bir xeyirxah ömür sürəndə?

Xeyirxahlıq təmənnasız edilən yaxşılıq, əvəzi güdülmədən göstərilən köməkdir. İnsanlığın bu ali və yüksək keyfiyyəti şair və yazıçılarımızın yaradıcılığında geniş əksini tapmış, tərbiyə vasitəsinə çevrilmişdir. Dahi şairimiz Nizami Gəncəvinin əsərlərinə müraciət edək. Böyük şairin “Xeyir və Şər” mənzum hekayəsi xeyirin şər üzərində, xeyirxahlığın bədxahlıq üzərində qələbə rəmzi, qabiliyyət simvoludur. Adında da göründüyü kimi, bu əsərdə xeyirlə şərin mübarizəsindən bəhs edilir. Xeyir, kürd və onun qızı xeyir qüvvələri, Şər isə mənfiliyi təmsil edir. Əsər xeyir qüvvələrin qələbəsi ilə bitir. Bu isə bəşər tarixində insanlığın ən böyük arzusu, ən yüksək amalıdır. Vicdanı pak, nəfsi təmiz olan adamlar həmişə başqalarına göstərdikləri təmənnasız yaxşılıqdan, ali insanlar kimi yaddaşlarda qalmışlar.

 

Yaxşılıq, xeyirxahlıq heç vaxt itmir, gec-tez yaxşılıq edən şəxsin özünə qayıdır, onu əsl insan kimi tanıdır, ucaldır, şöhrətləndirir. Xeyirxahlıq əsl tərbiyə vasitəsidir. Biz də bu məktəbin şagirdləri kimi xeyirxah olmalı, bizdən kömək umanlara, dara, çətinə düşənlərə qayğı göstərməli, onların harayına, köməyinə çatmalıyıq. Bu, bizim qəlb istirahətimiz, könül dincliyimiz olmalıdır.

Təbiətin gözəlliyini qoruyaq

Dərc edildi: 8 Aprel 2012 / İnşalar

Yaşadığımız dünya, bizi əhatə edən maddi aləm son dərəcə gözəl, zəngin və rəngarəngdir. Bu ətraf aləm təbiət adlanır. Əslində biz özümüz də bu təbiətin bir zərrəsiyik, onun tərkib hissəsiyik. Təbiət bizim hamımızın anasıdır.

 

Bizim yaşadığımız dünya çox gözəldir. O həm də əsrarəngiz və maraqlıdır. Biz zəngin və füsunkar bitkilər aləmin, vəhşi heyvanlardan tutmuş ən xırda həşəratlara qədər saysız-hesabsız canlılar əhatəsindəyik. Əslində Yer kürəsi adlandırdığımız planetin məzmunu da elə ən şüurlu və ən ali varlıqlar olan biz insanlarla bizi əhatə edən təbiətin harmoniyasıdır. Dünyamızın sabahı və gələcəyi bu vəhdətdən və bu vəhdətin əzəli və əbədi tarazlığından asılıdır. Bu harmoniyanın bu tarazlığın pozulması dünyanı fəlakətə sürüklüyə bilər, bütün bəşəriyyəti, dünyanı məhv edə bilər. Ona görə də biz insanlar təbiətə qayğı və məhəbbətlə yanaşmalı, planetimizin bitki örtüyünü – onun florasını və canlılar aləmini – onun faunasını qorumalıyıq.

 

Biz təbiətin kiçik bir parçasıyıq. Bizim yaşayışımız da, sağlamlığımız da onunla bağlıdır.

 

Təbiətin ayrılmaz hissələrindən biri meşələrdir. Almanlar meşələrə çox mənalı və müasir səslənən bir ad veriblər: “Yaşıl ciyər”. Yaşıllıq insana çörək lazımdır. Həm də çörəksiz yalnız insan məhv olduğu halda, yaşıllıqsız, meşələrsiz təkcə insanlar deyil, başqa canlılar da yaşaya bilməz. Meşələr bizim sərvətimiz, var-dövlətimizdir. Meşələr bizim məişətimizin bir hissəsidir. Yaşıllıq əhatəsində insanı işıqlı fikirlər öz ağuşuna alır, xoş əhval-ruhiyyə, qurub-yaratmaq eşqi güclənir. Məlum həqiqətdir ki, meşələri – Yer kürəsinin bu yaşıl kəmərini bircə an təsəvvür etməsək, demək, bəşər də yoxdur.

 

Təəssüflə qeyd etməliyik ki, son zamanlar təbii qazın azlığı, tikinti və kənd təsərrüfatı işləri, eləcə də baxımsızlıq meşələri çox sıxışdırır. Yaşıllığa, meşələrə qarşı ölçüsüz-biçisiz hücum insana qarşı yönəlmiş ən ağır müharibədir. İnsan ağlı, insan zəkası bu “müharibəni” dəf etməyə qadirdir və biz təbiətin nizamını pozan, onun qədrini bilməyən, korlayan adamlara qarşı mübarizə aparmalı, təbiətimizi və onun gözəlliyini mühafizə etməliyik.

 

Son illərdə respublikamızda təbiətin qorunması və mühafizəsi məsələsinə çox böyük diqqət yetirilir. Hətta şairlərimiz də öz şerləri ilə bu gözəl təşəbbüsə qoşulmuşlar. Mən də öz inşamı lirika ustası, böyük şairimiz Hüseyn Arifin aşağıdakı misraları ilə yekunlaşdırmaq istəyirəm:

Hər vaxt təbiəti gətirək yada,

O, bizi duyğusuz, ruhsuz sanmasın.

Yollar uzansa da, yollar artsa da,

Meşələr pozulub yaralanmasın.

Hansı sənət yaxşıdır?

Dərc edildi: 8 Aprel 2012 / İnşalar

Orta məktəbin yuxarı siniflərində oxuyanda adamı belə bir sual düşündürür. Hansı peşənin ardınca getməli? Bu çox məsuliyyətli bir seçimdir. İnsan həyatda elə sənət, elə peşə seçməlidir ki, həm özünün bu peşəyə sevgisi, məhəbbəti olsun, həm də bu sənət və peşə ilə xalqına, cəmiyyətə xeyir verə bilsin. Doğrudur, sənətlər, peşələr arasında seçki qoymaq, “bu yaxşıdır”, “bu pisdir” –deyib onları ayırmaq olmaz. Cəmiyyətə faydalı əməklə bağlı bütün sənət və peşələr şərəflidir. Sənətin pisi olmaz, sənətkarın pisi ola bilər. Lakin hər kəs bacardığı işdən yapışmalı, gücü çata biləcək sənətin, peşənin ardınca getməlidir. Yoxsa bir də görürsən ki, dərslərini yaxşı oxumayan bir uşaq gələcəkdə hüquqşünas və ya şərqşünas olmaq istəyir. Doğrudur, bu, heç də pis arzu deyil. Amma bu arzuya düşən adam gərək gecəsini gündüzünə qatsın, əlndən kitab düşməsin. Yoxsa təkcə arzu etməklə iş düzəlmir. Arzuya çatmaq üçün əziyyət çəkmək, hər cür zəhmətə qatlaşmaq, ən əsası isə yaxşı lazımdır.

 

Mən də özümə peşə seçmişəm. Ola bilər ki, bu peşəni seçməyim bəzilərinə bir qədər qəribə görünsün. Amma dənizçilik peşəsi mənim daha çox xoşuma gəlir. Dənizçilər hər yerdə olur, hər yeri gəzir, çox ölkələrlə, çox adamlarla tanış olurlar. Əlbəttə, belə həyat çox maraqlıdır. Lakin məni bu peşəyə cəlb edən onun yalnız maraqlı deyil, dənizçilərin cəsur və qorxmaz insan olmalarıdır.

 

Mən dənizçilərin həyatından bəhs edən çoxlu kitab oxumuş, xeyli kinofilmə tamaşa etmişəm. Artıq bilirəm ki, dənizçilər çox igid, cəsur və qorxmaz olurlar. Onlar dəhşətli tufanlara, fırtınalara qalib gəlməyi bacarır, heç bir çətinlikdən qorxmurlar. Müharibə həyatından bəhs edən bəzi kinofilmlərdə dənizçilərin göstərdiyi şücaətlər adamı lap heyran qoyur.

 

Dənizçilərin gözəl və vüqarlı geyimləri, çox sağlam və gümrah bədənləri olur. Küçədə dənizçi geyimində adamları onlara həsədlə baxır, onları dünyanın bəxtəvəri hesab edirəm. Mən böyüyəndə mütləq dənizçi olacağam, lentli papaq geyinəcəyəm. Mavi okeanlardan keçib müxtəlif ölkələrlə tanış olacaq, Xəzərimin doğma sularında üzəcəyəm. Son olaraq ürəyimdən keçən arzumu şerlə ifadə etmək istəyirəm:

Dənizçi olmağı istəyirəm mən,

Bu arzu uşaqkən girib qəlbimə.

İstəyirəm dənizləri fəth edib,

Xeyir verim torpağım, elimə.